Nên thành lập Viện nghiên cứu hay Trung tâm nghiên cứu khoa học?

(Luật Tiền Phong) – Nên thành lập viện nghiên cứu hay trung tâm nghiên cứu khoa học là một câu hỏi khá nhiều người đặt ra khi chuẩn bị thành lập một cơ sở nghiên cứu khoa học. Trong bài viết dưới đây, Luật Tiền Phong sẽ hướng dẫn và đưa ra những luận cứ theo quy định của pháp luật hiện hành để hỗ trợ Quý khách hàng hiểu rõ sự khác biệt trước khi đưa ra quyết định. 

1. Các hình thức tổ chức hoạt động khoa học và công nghệ công nghệ

Theo Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới Sáng tạo 2025, cùng Nghị định 262/2025/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới Sáng tạo về thông tin, thống kê, đánh giá, chuyển đổi số và các vấn đề chung, tổ chức có hoạt động trong lĩnh vực khoa học, công nghệ công nghệ và đổi mới sáng tạo bao gồm:

• Viện hàn lâm;
• Viện nghiên cứu;
• Trung tâm nghiên cứu;
• Phòng thí nghiệm;
• Bệnh viện;
• Cơ sở giáo dục đại học;
• Tổ chức ươm tạo công nghệ;
• Sàn giao dịch khoa học và công nghệ;
• Trung tâm chuyển giao công nghệ;
• Trung tâm đổi mới sáng tạo;
• Tổ chức đánh giá, giám định, kiểm nghiệm, kiểm định công nghệ; và
• Các hình thức khác.

Như vậy, so với luật cũ thì loại hình tổ chức hoạt động khoa học và công nghệ hiện nay đa dạng hơn nhiều. Đặc biệt, ngoài hoạt động khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo ra, nếu có hoạt động sản xuất, kinh doanh theo quy định tại điều lệ thì tổ chức khoa học và công nghệ cần thực hiện thêm thủ tục đăng ký kinh doanh tại cơ quan đăng ký kinh doanh có thẩm quyền.

2. Nên thành lập VNC hay TT nghiên cứu khoa học?

Tùy thuộc vào quy mô, điều kiện, đặc biệt là điều kiện về nhân sự Quý khách hàng có quyền lựa chọn thành lập viện nghiên cứu hoặc trung tâm nghiên cứu khoa học để thực hiện các hoạt động nghiên cứu, khoa học, đổi mới và sáng tạo theo nhu cầu.

Lưu ý đối với việc thành lập viện nghiên cứu, Quý khách bắt buộc phải có một tiến sĩ là người đứng đầu lĩnh vực mà Quý khách đăng ký hoạt động cho viện. Nếu viện nghiên cứu của Quý khách đăng ký nhiều lĩnh vực thì mỗi lĩnh vực phải có ít nhất một tiến sĩ có bằng cấp chuyên môn phù hợp với lĩnh vực đó.

Đến đây thì Quý khách có thể hiểu rằng điều kiện để thành lập viện nghiên cứu chủ yếu phụ thuộc vào việc có tiến sĩ có bằng cấp chuyên môn phù hợp hay không. Còn đối với trang thiết bị, máy móc, thiết bị, tùy thuộc vào quy mô, lĩnh vực Quý khách đăng ký và tính khả thi cho hoạt động của viện, các trang máy móc, thiết bị được trang bị cho viện nghiên cứu hoàn toàn do Quý khách tự quyết định và cơ quan cấp giấy phép sẽ căn cứ vào điều lệ và lĩnh vực, quy mô Quý khách đăng ký để đánh giá tính phù hợp trước khi quyết định cấp giấy chứng nhận.

3. VNC hay TT nghiên cứu khoa học đều cần đáp ứng các điều kiện cụ thể

3.1 . Có điều lệ tổ chức và hoạt động với nội dung phù hợp:

Điều lệ do chủ sở hữu tổ chức khoa học và công nghệ xây dựng, nhưng phải có các nội dung mang tính bắt buộc sau đây:

• Tên gọi, mục tiêu, chức năng, nhiệm vụ, lĩnh vực hoạt động, cơ cấu tổ chức;
• Quyền và nghĩa vụ của tổ chức khoa học và công nghệ;
• Phương thức quản lý và điều hành tổ chức khoa học và công nghệ;
• Điều kiện chia, tách, sáp nhập, giải thể tổ chức khoa học và công nghệ;
• Các nội dung khác theo quy định của pháp luật.

Về tên gọi: không trùng lặp, không gây nhầm lẫn, phù hợp với tiêu chí văn hoá, đạo đức xã hội (Luật Tiền Phong sẽ tham mưu cụ thể); phải có tên giao dịch quốc tế, tên viết tắt nếu có. Đối với tên được đặt bằng tiếng nước ngoài thì phải được dịch sang nghĩa tiếng Việt tương ứng.

Về trụ sở: trụ sở chính phải đặt tại Việt Nam. Địa chỉ phải cụ thể, rõ ràng, phải có số điện thoại, email chính thức để liên lạc.

Về người đại diện theo pháp luật: người đứng đầu viện nghiên cứu phải là tiến sĩ.

Về lĩnh vực hoạt động: tổ chức khoa học và công nghệ nào cũng sẽ xác định được lĩnh vực hoạt động của mình trước khi gặp nhà tư vấn. Tuy nhiên, việc trình bày, diễn giải về lĩnh vực hoạt động phải được thể hiện theo mã ngành (cấp 2) được quy định trong Bảng phân loại lĩnh vực khoa học và công nghệ do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành. Đối với mục này, Luật Tiền Phong sẽ tham mưu và chi tiết hoá, chuẩn hoá nội dung lĩnh vực hoạt động cho Quý khách hàng.

Về cơ cấu tổ chức: Quý khách hàng phải xác định rõ cơ cấu tổ chức của viện nghiên cứu hoặc trung tâm nghiên cứu, trong đó nêu rõ nhiệm vụ, quyền hạn của các chức danh quản lý và bộ máy điều hành.

3.2. Về nhân lực khoa học và công nghệ:

Quý khách hàng phải chuẩn bị bộ máy nhân lực để thực hiện các hoạt động khoa học và công nghệ mà mình đăng ký, tối thiểu phải có 05 nhân sự hoạt động chính thức (làm việc toàn thời gian), trong đó 30% có bằng cấp chuyên môn phù hợp với lĩnh vực đăng ký.

c. Về cơ sở vật chất – kỹ thuật:

• Mặt bằng: hiện không có quy định tối thiểu và tối đa về diện tích mà tổ chức khoa học và công nghệ cần có khi đăng ký hoạt động. Tuy nhiên, mặt bằng phải phù hợp với tiêu chí, quy mô hoạt động mà tổ chức đăng ký.
• Giấy tờ pháp lý về mặt bằng: phải có hợp đồng thuê, thời hạn đủ dài đối với hoạt động của tổ chức (thường ít nhất từ 06 tháng trở lên). Kèm theo phải có GCNQSDĐ hoặc giấy tờ pháp lý khác chứng minh tính hợp pháp của địa điểm.
• Đối với danh mục máy móc, thiết bị: pháp luật không quy định một tổ chức khoa học và công nghệ phải có những loại máy móc, thiết bị nào. Tuỳ quy mô, tính chất hoạt động của tổ chức, Quý khách hàng liệt kê các máy móc, thiết bị cần dùng khi đăng ký học khoa học và công nghệ: máy tính, máy in, điện thoại, bàn làm việc, máy móc chuyên dụng nếu có. Đôi khi đăng ký, cơ quan có thẩm quyền yêu cầu phải chứng minh các máy móc, thiết bị này, do vậy, tốt nhất khi chuẩn bị thành lập tổ chức khoa học công nghệ, Quý khách nên có hợp đồng, hoá đơn, biên bản bàn giao hoặc quyết định điều chuyển nội bộ trong tổ chức để cung cấp hoặc xuất trình.

Trên đây là các nội dung liên quan đến quyết định của Quý khách hàng: Nên chọn thành lập viện nghiên cứu hay trung tâm nghiên cứu? Nếu Quý khách có bất kỳ câu hỏi nào cần giải đáp trước khi quyết định thành lập, vui lòng liên hệ với chúng tôi:

• CÔNG TY LUẬT TNHH TIỀN PHONG
• Địa chỉ: Tầng 3, tòa nhà Bình Vượng, số 200 Quang Trung, phường Hà Đông, quận Hà Đông, TP. Hà Nội.
• Email: Contact@luattienphong.vn
• Hotline / Zalo tư vấn: 091 6162 618 | 097 8972 587.

Có thể Quý khách quan tâm:

>>> Tư vấn thành lập Viện nghiên cứu khoa học và công nghệ

>>> Hướng dẫn cách viết điều lệ tổ chức và hoạt động của Viện nghiên cứu 2026

Trân trọng.